Kritik Təhlükəsizlik Zəifliyi: GNU Wget2-dəki ‘Path Traversal’ Fövqəladə Fayl Üzərinə Yazma İmkanı Verir (CVE-2025-69194)

**Giriş**

İnternetdən faylların yüklənməsi üçün geniş yayılmış və təməl komanda sətri aləti olan GNU Wget2-də kritik səviyyəli yeni bir təhlükəsizlik zəifliyi aşkarlanmışdır. Bu həssaslıq, kiber hücumçulara uzaqdan idarə olunan şəraitdə qurbanın sistemində istənilən faylların üzərinə yazmağa imkan verən son dərəcə ciddi bir risk daşıyır. Texniki olaraq CVE-2025-69194 identifikatoru ilə izlənilən bu boşluq, potensial olaraq böyük miqyaslı məlumat itkisinə və ya sistemin tam kompromisinə səbəb ola bilər.

Wget2-nin bu kritik problemi, əməliyyat sistemləri daxilində fayl yükləmə mexanizmlərinin etibarlılığına dair ciddi suallar doğurur və istifadəçiləri dərhal risk qiymətləndirməsi aparmağa məcbur edir.

Texniki Detallar

CVE-2025-69194 zəifliyinin əsas səbəbi, Wget2 tərəfindən emal edilən Metalink sənədlərində fayl yollarının (file paths) düzgün şəkildə yoxlanılmamasıdır (improper validation). Metalink, bir neçə yükləmə mənbəyi və faylın bütövlüyünü təmin etmək üçün nəzərdə tutulmuş nəzarət cəmləri (checksums) haqqında məlumatları ehtiva edən bir formattır.

Hücumçular, xüsusi olaraq hazırlanmış Metalink sənədlərindən istifadə edərək, yolun keçilməsi (Path Traversal) ardıcıllıqlarını daxil edə bilirlər. Bu ardıcıllıqlar, tətbiqi aldadaraq yüklənən faylı nəzərdə tutulan kataloqdan kənarda, fayl sisteminin istənilən başqa bir yerinə yazmağa məcbur edir.

Zəifliyin Texniki Xüsusiyyətləri:

• **CVE ID:** CVE-2025-69194
• **Ciddilik Səviyyəsi (CVSS):** 8.8 (Yüksək/Kritik)
• **Zəiflik Tipi (CWE):** CWE-22: Path Traversal (Yolun Keçilməsi)
• **Mexanizm:** İstifadəçi Metalink sənədini emal edərkən, Wget2 meta-datalardakı fayl yollarını adekvat şəkildə təmizləyə bilmir.

Hücumun uğurlu olması üçün istifadəçinin Metalink sənədini özü yükləməsi və emal etməsi tələb olunur, lakin istismar edildikdə nəticələr son dərəcə ağır ola bilər. Qeyd etmək lazımdır ki, hücumun miqyası Wget2-ni işə salan istifadəçinin icazələri (permissions) ilə məhdudlaşır.

Təhlükənin Miqyası

CWE-22 zəifliyi qurban sistem üçün müxtəlif ciddi fəsadlar doğura bilər. Ən əsas təhlükə istənilən faylın üzərinə yazılmasıdır, lakin bu, bir sıra daha geniş nəticələrə gətirib çıxarır:

• **Kritik Sistem Fayllarının Kompromisi:** Hücumçular, əməliyyat sisteminin işləməsi üçün vacib olan kitabxanaların, proqramların və ya konfiqurasiya fayllarının üzərinə zərərli kodla yaza bilərlər.
• **Kodun Yerli İcrası (LCE):** Təhlükəsizlik konfiqurasiya fayllarını dəyişdirməklə, hücumçular autentifikasiya mexanizmlərini aşaraq və ya arxa qapı (backdoor) hesabları yaradaraq sistemdə yerli kodun icrasını təmin edə bilərlər.
• **Məlumatların Pozulması və Xidmətdən İmtina (DoS):** Əsas sistem fayllarını korlamaq və ya silmək yolu ilə tətbiq və ya sistem səviyyəsində xidmətdən imtina hücumlarına səbəb olmaq mümkündür.
• **Həssas Məlumatların Oxunması:** Bəzi ssenarilərdə, Wget2 alətini həssas faylları hücumçunun daxil ola biləcəyi yerlərə kopyalamağa yönləndirməklə məlumat sızması riski yaranır.

Red Hat bu zəifliyi ‘Important’ ciddilik səviyyəsi ilə təsnif etmişdir, bu da istifadəçi müdaxiləsi tələb olunsa belə, istismarın real həyatda lokal kod icrasına və ya məlumatların pozulmasına səbəb ola biləcəyini göstərir.

Tövsiyələr və Həll Yolları

Hazırda, GNU Wget2 layihəsi tərəfindən geniş yayılmış korporativ standartlara cavab verən tam həll yolu və ya yeniləmə hələ təqdim olunmayıb. Bu səbəbdən, təşkilatlar və fərdi istifadəçilər riskləri minimuma endirmək üçün proaktiv addımlar atmalıdırlar:

1. **Etibarsız Mənbələrdən Çəkinmə:** İstifadəçilər tamamilə güvənmədikləri mənbələrdən gələn Metalink formatlı sənədləri (MQL, Metalink, vs.) emal etməkdən qətiyyətlə çəkinməlidirlər. Bu, ən təsirli ilkin müdafiə xəttidir.
2. **Yeniləmələri İzləmə:** GNU Wget2 layihəsindən yayımlanacaq rəsmi təhlükəsizlik yamalarını dərhal izləyin və mövcud olduqda tətbiq edin.
3. **Minimum İmtiyaz Prinsipi (Principle of Least Privilege):** Mümkün qədər Wget2-ni minimum icazələrə (məsələn, xüsusi bir xidmət hesabı ilə) malik olan istifadəçi altında işə salın. Bu, uğurlu bir hücumun sistemə vura biləcəyi ziyanı məhdudlaşdıracaq.
4. **Şəbəkə Səviyyəsində Nəzarət:** Təşkilatlar bu cür zəifliklərin potensial istismarını məhdudlaşdırmaq üçün kənar sistemlərlə əlaqələri məhdudlaşdıran şəbəkə səviyyəsində nəzarət mexanizmlərini tətbiq etməlidirlər.

**Nəticə**

GNU Wget2-dəki CVE-2025-69194 zəifliyi, fayl yükləmə alətlərində məlumatların doğrulanmasının kritik əhəmiyyətini bir daha nümayiş etdirir. Bu “Path Traversal” zəifliyi istifadəçi müdaxiləsi tələb etsə də, yüksək təhlükə riski daşıyır. Xaker.az olaraq bütün sistem administratorlarına və təhlükəsizlik mütəxəssislərinə xəbərdarlıq edirik: yamalar mövcud olana qədər proaktiv müdafiə tədbirlərini tətbiq etmək və şübhəli Metalink sənədlərindən uzaq durmaq vacibdir.