Citizen Lab və SHARE Foundation təşkilatlarının birgə apardığı araşdırmalara əsasən, Serbiyada fəaliyyət göstərən tələbə etiraz hərəkatının üzvünə məxsus iPhone cihazının NSO Group-un yüksək mübahisə doğuran Pegasus casus proqramı ilə yoluxdurulduğu aşkarlanıb. Bu aşkarlama rəqəmsal hüquqlar və vətəndaş cəmiyyəti fəallarının təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıqları bir daha gündəmə gətirir.
Citizen Lab tərəfindən verilən məlumata görə, həyata keçirilən təhlillər cihazın iMessage Zero-Click Exploit vasitəsilə Pegasus casus proqramı ilə yoluxdurulduğunu qəti şəkildə təsdiqləyib. Zero-Click Exploit, istifadəçinin heç bir qarşılıqlı əlaqəsi olmadan (məsələn, bir linkə tıklamadan və ya fayl açmadan) cihazı hədəfə almağa imkan verən son dərəcə mürəkkəb və təhlükəli hücum növüdür.
NSO Group-un Pegasus casus proqramı uzun illərdir ki, jurnalistlər, insan haqları müdafiəçiləri və siyasi dissidentlərin hədəf alınması iddiaları ilə beynəlxalq arenada tənqidlərlə qarşılaşır. Serbiyalı tələbə aktivistinin hədəfə alınması, bu cür dövlət səviyyəli kəşfiyyat vasitələrinin avtoritar rejimlər tərəfindən müxalif səsləri susdurmaq və izləmək üçün sui-istifadə edilməsi ehtimalını gücləndirir.
Kibertəhlükəsizlik üzrə mütəxəssislər, xüsusilə risk qrupuna daxil olan şəxsləri cihazlarının əməliyyat sistemlərini və proqram təminatlarını mütəmadi olaraq yeniləməyə, şübhəli mesaj və ya zənglərdən ehtiyat etməyə, habelə etibarlı iki-faktorlu identifikasiya metodlarından istifadə etməyə çağırır. Bu cür sofistike hücum vasitələrinə qarşı effektiv müdafiə mexanizmlərinin yaradılması, rəqəmsal azadlıqların qorunması baxımından kritik əhəmiyyət kəsb edir.